۱۰۷۴) وَ إِنْ طائِفَتانِ مِنَ الْمُؤْمِنینَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَینَهُما فَإِنْ بَغَتْ إِحْداهُما عَلَی الْأُخْری فَقاتِلُوا الَّتی تَبْغی حَتَّی تَفیءَ إِلی أَمْرِ اللهِ فَإِنْ فاءَتْ فَأَصْلِحُوا بَینَهُما بِالْعَدْلِ وَ أَقْسِطُوا إِنَّ اللَّهَ یحِبُّ الْمُقْسِطینَ

۸ ذی‌القعده ۱۴۴۳- ۲۶ محرم ۱۴۴۴

ترجمه

و اگر دو طایفه از مؤمنان به قتال پرداختند پس بین آن دو آشتی افکنید؛ پس اگر یکی از آن دو بر دیگری تجاوز کرد، با آن که تجاوز می‌کند بجنگید، تا به امر خدا برگردد؛ پس اگر بازگشت، بین آن دو به عدل آشتی دهید، و دادگری بورزید که همانا خداوند اهل قِسط را دوست دارد.

ادامه مطلب ۱۰۷۴) وَ إِنْ طائِفَتانِ مِنَ الْمُؤْمِنینَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَینَهُما فَإِنْ بَغَتْ إِحْداهُما عَلَی الْأُخْری فَقاتِلُوا الَّتی تَبْغی حَتَّی تَفیءَ إِلی أَمْرِ اللهِ فَإِنْ فاءَتْ فَأَصْلِحُوا بَینَهُما بِالْعَدْلِ وَ أَقْسِطُوا إِنَّ اللَّهَ یحِبُّ الْمُقْسِطینَ

تکمله ۱۰۷۴: درباره جنگهای امیرالمومنین علیه‌السلام

بسم الله الرحمن الرحیم

ذیل آيه ۹ سوره حجرات که ناظر به جنگ بین دو طایفه از مسلمانان است، مناسب به نظر رسید که مروری شود بر جنگهای امیرالمومنین علیه السلام که به تعبیری که بسیاری از بزرگان اهل سنت (همچون ابوحنیفه) اذعان داشته‌اند اگر سیره امیرالمومنین ع در این جنگها معلوم نشده بود مسلمانان راهی برای درک بسیاری از احکام شرعی نزاع بین مسلمانان پیدا نمی کردند. چون این فراز بسیار طولانی شد (۱۸۰ صفحه A4 ؛ بدون پاورقی: ۱۳۰ صفحه A4) و مستقلا قابل توجه است آن را در صفحه جداگانه‌ای تقدیم می‌کنیم.

در ادامه ابتدا فهرست بحثهای مربوطه می‌آید (قسمت الف و ج به بعد در صفحه مربوط به آیه ۹ (جلسه ۱۰۷۴) منتشر می‌شود). برای استفاده از این فهرست ابتدا روی عبارت ادامه مطلب در پایان صفحه (یا اینجا) کلیک کنید تا وارد صفحه کامل شوید؛ سپس با کلیک روی هر مطلب فهرست مستقیما به آن مطلب منتقل می‌شوید

ب. جنگهای امیرالمؤمنین ع.

ب.۱. اشاره کلی به این جنگها در احادیث نبوی در منابع اهل سنت

– خود حضرت علی ع

– ابوایوب انصاری / عمار

– ابوسعید خدری

– خزیمة ذوالشهادتین

– ابن مسعود / أم سلمه

– ابن عباس / أم ‌سلمه

– عمار یاسر

ب.۲. احادیث خاص جنگ‌های جمل و صفین و نهروان در منابع اهل سنت

۱) جنگ جمل

آ. پارس کردن سگهای حوأب بر عایشه

ب‍. پیش‌بینی درباره زبیر که منجر به انصراف وی از جنگ شد

پ‍. محاجه با طلحه

ت‍. سایر پیش‌بینی‌ها درباره شهادت دیگران در جنگهای امیرالمؤمنین ع

۲) جنگ صفین و شهادت عمار به دست الفئة الباغیة

آ. اصل خبر شهادت وی

ب‍. تردید افتادن در لشکر معاویه

پ‍. آگاهی قاتلان عمار به گناه خود

ت‍. سایر وعده‌های رسول الله ص به بهشتی بودن عمار

– در زمان شکنجه شدن عمار در مکه

– در اینکه آخرین جرعه وی از دنیا و قبل از رفتن به بهشت، شیر است

ث‍‍. گناه عدم همراهی با حضرت علی ع در جنگ‌های ایشان بویژه صفین

۳) جنگ نهروان و به هلاکت رسیدن ذوالثدیه

آ. نکته: اشتمال مارقین بر دو گروه دیگر

ب‍. پیش‌بینی پیامبر ص درباره ذوالثدیه

پ‍‍. موضع عایشه درباره خبر قتل ذوالثدیه

ب.۳. اشاره به جنگهای امیرالمؤمنین ع در منابع شیعه

۱) درباره هر سه جنگ

۲) جنگ جمل

۳) جنگ صفین

۴) جنگ نهروان

۵) برخی از رفتارهای امیرالمومنین ع در جنگ

۶) جمع‌بندی جنگ‌های امیرالمومنین ع

ادامه مطلب تکمله ۱۰۷۴: درباره جنگهای امیرالمومنین علیه‌السلام

۹۵۷) یا أَیهَا الَّذینَ آمَنُوا لا تَأْکُلُوا أَمْوالَکُمْ بَینَکُمْ بِالْباطِلِ إِلاَّ أَنْ تَکُونَ تِجارَةً عَنْ تَراضٍ مِنْکُمْ وَ لا تَقْتُلُوا أَنْفُسَکُمْ إِنَّ اللَّهَ کانَ بِکُمْ رَحیماً

۶-۸ ربیع‌الاول ۱۴۴۱

ترجمه

ای کسانی که ایمان آورده‌اید! اموالتان را بین خود به ناروا نخورید، مگر آنکه تجارتی با رضایت طرفینی از جانب شما واقع شود؛ و خودهایتان را نکشید، که خداوند نسبت به شما رحیم بوده است.

ادامه مطلب ۹۵۷) یا أَیهَا الَّذینَ آمَنُوا لا تَأْکُلُوا أَمْوالَکُمْ بَینَکُمْ بِالْباطِلِ إِلاَّ أَنْ تَکُونَ تِجارَةً عَنْ تَراضٍ مِنْکُمْ وَ لا تَقْتُلُوا أَنْفُسَکُمْ إِنَّ اللَّهَ کانَ بِکُمْ رَحیماً

۹۱۸) فَاسْتَجابَ لَهُمْ رَبُّهُمْ أَنِّي لا أُضيعُ عَمَلَ عامِلٍ مِنْكُمْ مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثی‏ بَعْضُكُمْ مِنْ بَعْضٍ فَالَّذينَ هاجَرُوا وَ أُخْرِجُوا مِنْ دِيارِهِمْ وَ أُوذُوا في‏ سَبيلي‏ وَ قاتَلُوا وَ قُتِلُوا لَأُكَفِّرَنَّ عَنْهُمْ سَيِّئاتِهِمْ وَ لَأُدْخِلَنَّهُمْ جَنَّاتٍ تَجْري مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ ثَواباً مِنْ عِنْدِ اللَّهِ وَ اللَّهُ عِنْدَهُ حُسْنُ الثَّوابِ

۲۵ رجب۱۴۴۰

ترجمه

پس پروردگارشان برایشان اجابت فرمود: قطعاً من ضایع نمی‌گردانم عمل هیچ عمل‌کننده‌ای از شما را، [اعم] از مرد یا زن، همه‌تان از یکدیگرید؛ پس آنان که هجرت کردند و از دیارشان بیرون [رانده] شدند و اذیت دیدند در راه من، و جنگیدند و کشته شدند، حتماً بدی‌هایشان را از آنان می‌زدایم و بی‌شک آنان را داخل کنم به بهشت‌هایی که از پایین آنها نهرها جاری است، پاداشی است از نزد خداوند؛ و خداوند نزد اوست حُسن پاداش.

ادامه مطلب ۹۱۸) فَاسْتَجابَ لَهُمْ رَبُّهُمْ أَنِّي لا أُضيعُ عَمَلَ عامِلٍ مِنْكُمْ مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثی‏ بَعْضُكُمْ مِنْ بَعْضٍ فَالَّذينَ هاجَرُوا وَ أُخْرِجُوا مِنْ دِيارِهِمْ وَ أُوذُوا في‏ سَبيلي‏ وَ قاتَلُوا وَ قُتِلُوا لَأُكَفِّرَنَّ عَنْهُمْ سَيِّئاتِهِمْ وَ لَأُدْخِلَنَّهُمْ جَنَّاتٍ تَجْري مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ ثَواباً مِنْ عِنْدِ اللَّهِ وَ اللَّهُ عِنْدَهُ حُسْنُ الثَّوابِ